Een
mutant is een
organisme dat het resultaat is van een
mutatie. De term kan zowel bij planten, dieren als bacteriën of andere organismen worden gebruikt. Ook
genetisch gemodificeerde organismen zijn eigenlijk (bewust gecreëerde) mutanten.
Een mutatie kan onder invloed van een chemische stof gebeuren (zoals het
mutagene ENU bij muizen), of kan een mechanische oorzaak hebben (bvb. verstoring van de
spoelfiguur bij
celdeling; die al of niet weer onder invloed staat van een
microtubuli-verstorende chemische stof als
colchicine).
Ook kan soms bij de mitotische celdeling geen celwand gevormd worden, wat resulteert in een
tetraploïde cel, of in het
erfelijke materiaal kan iets stuk gaan. Als deze cel verder uitgroeit (tot een planten- of lichaamsdeel), dan wordt de mutant soms zichtbaar. Door dit deel vegetatief te vermeerderen (
kloneren), ontstaat een nieuw ras of cultivar.
Een mutatie kan dus zowel goedaardig (nieuwe cultivars, nieuwe speciale kenmerken) als kwaadaardig (kanker, dodelijk) zijn. Zo kunnen muizen (
muismodel-mutanten) als model dienen om menselijke ziekten te bestuderen.
