Zaterdagmiddag is er een kiter in de problemen gekomen bij IJmuiden. De kiter is veilig aan wal gekomen met hulp van twee andere kiters (waaronder de schrijver van dit stuk). Omdat de situatie potentieel levensbedreigend was schrijf ik dit stuk zodat er van geleerd kan worden. Daarbij probeer ik me aan de KNRM doctrine te houden: niet oordelen, maar beschrijven en leren.

Omstandigheden
Zaterdag 21 maart 2015, omstreeks 16:30, verliest een kiter zijn kite door materiaalpech (gebroken chickenloop) in  zee ter hoogte van het einde van de zuid pier. Er staat golven van ongeveer 1.5 tot 2 meter en een NNO wind van ongeveer 24 knopen. Hoog water was om 16:16. Zeewatertemperatuur: tussen de 6 en 7 graden.

Terwijl ik hoog aan de wind vaar zie ik een groene kite in het water liggen in een niet herstartbare positie (leading edge naar de wind toe). De afstand is nog vrij groot, maar tijdens het dichterbij komen vind er geen noemenswaardige verandering plaats in de kite positie. Voor mij een teken exta op te letten. Als ik dichterbij kom, zwaait de kiter met zijn arm en roept iets wat voor mij niet verstaanbaar is, maar het is duidelijk dat er hulp nodig is. Ik steek mij arm op om aan te geven dat ik het gezien heb, maar moet eerst doorvaren omdat ik nog downwind van de kiter ben.

Als ik een minuut later alsnog bij de kiter aankom, heeft hij ook de attentie van een windsurfer gevraagd. Bij het zien van mij aanwezigheid gaat die weer weg (om later nog een paar keer terug te komen). De kiter geeft aan dat de  chickenloop kapot is en dat hij hulp nodig heeft. Ik geef aan dat een "self-rescue" actie in deze omstandigheden de eerste actie is, waarbij ik dan zijn twintip mee naar het strand neem, om daarna terug te komen. Omdat de kiter aangeeft niet te weten hoe een self-rescue uit te voeren besluit ik het volgende te doen: ik geef mijn surfboard aan de kiter en neem zijn twintip over, zodat hij makkelijker kan blijven drijven. Verder leg ik hem uit hoe de lijnen op te rollen zodat hij dichter bij de kite komt, zonder verstrikt te raken in de lijnen. Mijn plan is om eerst de twintip naar de kant te brengen en dan weer terug te komen om verder te helpen. Terwijl ik naar de kant vaar, kom ik een andere kiter tegen, die ik vanaf nu de "sleper" zal noemen (waarom wordt straks duidelijk). Ik geef de twintip aan de sleper, die zelf ook op een twintip vaart, en vraag of hij het board naar de kant wil brengen, zodat ik weer terug kan naar de kiter.

Na wat kort bodydraggen (ik ben nu zonder board, want surfboard bij kiter en twintip naar strand) kom ik weer bij de kiter. Deze heeft de lijnen tot een meter of vier van de vlieger opgerold. Dan vertel ik hem om de lijnen om de bar te fixeren, het surfboard terug te geven en omdat hij niet weet wat selfrescue is, om de vlieger op z'n rug te leggen en in de vlieger te gaan liggen. Als dit gebeurt is, geeft de kiter aan dat zijn benen verkrampen. Op dat moment besluit ik om het reddingsbaken wat ik om heb te activeren en om het baken aan de kiter te geven. Als alles goed gaat alarmeert dit reddingsbaken de kustwacht en zou dit moeten resulteren in het uitvaren van de KNRM of de reddingsbrigade (die was er niet deze dag, anders hadden ze vanuit de toren de problemen al geconstateerd). Op de vraag van de windsurfer, die weer even kwam kijken hoe het ging, of er gebeld moest worden aangegeven dat het baken al geactiveerd was.

Enige tijd nadat ik het baken aan de kiter heb gegeven, bedenk ik me, dat ik op het verkeerde knopje gedrukt heb: het baken staat aan in Test modus. Baken weer teruggenomen en geprobeerd te activeren. Dit lukte helaas niet met handschoenen aan. Terwijl we zo een tijdje bezig waren gebeurde er vrij weinig met de positie van de kiter: door de combinatie wind en stroming dreven we heel langzaam een klein beetje van de pier af, richting zuiden, ongeveer parallel aan de kust. Wat te doen? Omdat ik strapless bezig was en mijn trapeze geen touw aan de achterkant heeft, was slepen niet echt een optie. Gelukkig kwam toen de sleper weer terug en besloot hij om de kiter met kite heel langzaam naar de kust te slepen.

Gezien de temperatuur en afnemen van daglicht (en dus nog verdere afkoeling), de grote afstand die we nog moesten afleggen en de verkramping van de kiter, besloot ik om naar de kant te varen en daar iemand alsnog het baken te laten activeren met een blote hand, want ik wilde zelf niet zonder handschoenen gaan varen, gezien de vermoeidheid en omgevingsfactoren vond ik dat een te groot risico. Het activeren lukte, meteen teruggevaren en de kiter het baken weer gegeven, zodat als de KRNM uitvoer, het meteen duidelijk was waar ze moesten zijn. En er was nog een lange weg te gaan, dus of "onze" reddingsactie zou slagen was nog verre van zeker.

Na ongeveer een uur, gerekend vanaf het breken van de chickenloop, rond 17:30, kwamen we aan wal, niet te ver van IJmuiderslag. Tot die tijd niets vernomen van de KNRM, wel geregeld gekeken of er een boot aankwam, maar als ik iets zag achter de pier was het samen met een groot schip en was het dus waarschijnlijk een loods (pilot) boot. Licht teleurgesteld bedacht ik dat ik maandag contact zou opnemen met de kustwacht om te kijken wat er mis was gegaan, misschien was het baken kapot, misschien was er iets mis met de registratie. Bij aankomst op het strand wel meteen het baken gedeactiveerd, want niet meer nodig. De kiter is vervolgens teruggelopen naar de strandopgang bij de parkeerplaats, de sleper en ik zijn teruggekite, want makkelijker dan lopen.

Toen spullen opgeruimd en omgekleed bij de auto. Omdat de kiter wilde trakteren teruggelopen naar het strand. Bij het passeren van de duinkam zag ik de KNRM varen, precies daar waar de redding begonnen was! Onmiddelijk de kustwacht gebeld om aan te geven dat ik het alarm heb laten afgaan, en waarom, maar dat we veilig aan wal waren. De meldkamer reageerde zeer professioneel en rustig. De boot werd onmiddelijk (echt tijdens het telefoongesprek) teruggeroepen en ondertussen werd mij nog verteld dat de registratie bij het agentschap telecom niet helemaal in orde was. Er werd mij wel op het hart gedrukt om het baken alleen te gebruiken in echte nood (en dit gebruik was dus gerechtvaardigd), maar er ook voor te zorgen dat de kustwacht zo snel mogelijk gebeld wordt als het probleem voorbij is.

Na afloop ook nog even langs de KNRM gereden om te bedanken en excuses aan te bieden voor het onnodig uitvaren. De laatse aanwezige (het gaat daar echt snel en geolied klaarblijkelijk) reageerde weer heel aardig en rustig en had het hele verhaal al gehoord.

Evaluatie
Hieronder wil ik de goede en slechte punten benoemen, niet om te (ver)oordelen, maar om te leren. Reageer ajb vooral, maar probeer opbouwend te reageren, zodat we er allemaal wat aan hebben.
Goed
- de kiter begon vrijwel meteen na in nood gekomen te zijn te zwaaien met zijn arm en bleef dit volhouden tot er hulp was.
- het meteen reageren van mede-kiters
- het bij de kiter blijven.
- het geven van het surfboard als drijvende ondersteuning.
- de windsurfer die bleef controleren of er actie nodig was en aanbood alarm te slaan.
- lijnen oprollen en in de vlieger gaan liggen.
- iedereen had goede kleding aan voor de omstandigheden (dus inclusief cap, handschoenen en voldoende dik neopreen).
- het zelf actie ondernemen, waarbij de "redders" duidelijk hebben gezorgd dat ze zelf niet in de problemen zouden komen.
- het gebruiken van het baken (uiteindelijk niet nodig, maar gezien potentiële escalatie).
- hebben van kustwacht telefoonnummer in het telefoonboek van de mobiele telefoon.
- reactie van kustwacht en KNRM (maar vergis je niet, tussen baken activeren en boot zat toch naar mijn gevoel minimaal een half uur, in koud water is dat best lang).

Slecht (of voor verbetering vatbaar)
- met materiaal wat niet 100% goed is het water opgaan, zeker niet in de winter.
- combinatie van drank van de vorige avond, vermoeidheid en koud water (snelle verkramping).
- het ver uitvaren bij vermoeidheidsverschijnselen in deze omstandigheden.
- de self rescue procedure niet kennen.
- het niet goed kennen van het reddingsmateriaal (eerst de Test indrukken).
- het niet kunnen bedienen van het baken met handschoenen (zorgen voor een aanpassing aan mijn setup, fabrikant op de hoogte stellen).
- het niet onmiddelijk op de hoogte stellen van de kustwacht na afloop (had misschien kunnen voorkomen dat de boot uitvoer), bijvoorbeeld door strandgangers meteen aan te spreken. Kustwachtnummer uit je hoofd kennen: 0900-0111!

Je wou natuurlijk erg graag je baken testen  Maar het is iig goed afgelopen en goeie evaluatie 

Thnx Ed voor het delen, super leerzaam!!

Bedankt voor het delen, heel erg leerzaam! Heb gelijk het nummer in mn telefoon gezet. Om wat voor baken gaat het hier eigenlijk, en waar kan je deze kopen? 

@Wazzaah: je kent me te goed ;)

@RICKBDB: ResqLink+, te koop bij noodbakens.nl

3 vragen:

Welk merk/model chickenloop was het?

Bij mij is alles wel eens stuk gegaan (zelfs wel eens een hele bar doordemidde gebroken) maar nog nooit een chickenloop.

Heb jij geen kite leash waarmee je iemand kunt slepen?

Was het niet beter geweest om bij het horen van het woord "kramp", over te gaan op plan C en te zeggen "Fuck die kite en dat board, ik (of de sleper) sleep je nu onmiddelijk zonder materiaal naar de kant" ? (beetje lullig dat het nu wel jouw board was)

Hoofdles lijkt me toch vooral dat iedere kiter een self rescue moet kennen en kunnen.

heeft mij in ieder geval over de afgelopen 15 jaar toch echt wel een paar keer uit de penarie geholpen

pas als je een self rescue  gedaan hebt geloof je hoe scherp je ermee kan 'varen'.

het is vast wel een onderdeel van de IKO/VDWS methodes, maar wordt het in de praktijk ook aan cursisten geleerd???

@Martin404: het was een North kite, precieze model etc. weet ik niet, niet mijn materiaal. Heb het materiaal achteraf ook niet bekeken. De kiter gaf na afloop aan dat het tijd was de hele bar setup te vervangen, dus wat er precies kapot is gegaan kan ik je niet vertellen.

Juist bij het horen van de woorden "kramp" is zomaar slepen naar mijn mening geen goede oplossing. Slepen kost heel veel kracht, terwijl je ook nog eens continue overspoelt wordt door koud water. In je kite ben je behoorlijk veilig, het ding blijft erg goed drijven en je bent goed zichtbaar voor reddingsdiensten. Maar als het veel langer geduurd had, dan had ik gekozen voor slepen terwijl de kiter op het surfboard ligt. Dat is een stuk makkelijker, want nu ligt de kiter niet in maar op het water.

Overigens ben ik volledig bereid alle kite materiaal te laten gaan om een leven te redden, zowel van een bekende als onbekende.

@PaulG: denk dat de hoofdles is dat iedereen voorbereid moet zijn op pech of sterk veranderende omstandigheden. Dus tecnieken kennen om jezelf te redden, maar ook je materiaal controleren voor je het water opgaat (onderhoud!), risico's realistisch inschatten en alle voorspellingen kennen. Iets wat in dit soort omstandigheden bijvoorbeeld belangrijk kan worden: het samenspel tussen getij en wind. Nu kennen de meeste kiters wel enigszins de wind voorspellingen (en dat is eigenlijk te weinig, verdiep je altijd tot in detail in de wind), maar wanneer het hoog water is en of er sprake is van springtij e.d. ...

En geen illusies: ik had daar net zo goed kunnen liggen!

Bedankt voor het delen, heeeel erg leerzaam!

Ed, we maken het nieuws... want dat is het!
Ik copy paste de reacties van mensen, want dan is dit topic gesloten.

@MAGIC_ED

Het was ook geen kritiek.

Bij het lezen zat ik ook al van "Shit, kramp, wat doe je dan?"

Zo te horen heb je de beste keuze gemaakt.

Met golven erbij, wil je niet het risico lopen dat je hem halverwegen per ongeluk los laat, als hij niet kan zwemmen.

Ik ben niet thuis in de symtomen van onderkoeling, maar dat was waar ik aan dacht toen ik "kramp" las.

Ik hoop dat het de kou was, want zonder selfrescue kennis, had die gast daar helemaal niks te zoeken en als ie ook niet eens een half uurtje kan watertrappellen zonder kramp te krijgen .....

Waar ik naar toe wou, is dat je als redder soms ook streng moet zijn en het slachtoffer keihard moet vertellen wat er moet gebeuren.

Hij brengt jouw en anderen in gevaar, door jullie om hulp te vragen, dus als jij vind dat hij zijn kite los moet laten, dan moet je er niet over twijfellen om dat te zeggen.

Uit eerder post op Hanglos, heb ik niet de indruk gekregen dat je erg verlegen bent, dus daar maak ik me in jouw geval geen zorgen over.

Het was meer om de discussie te voeden.

Goed verslag en goeie actie.

Hebben je/jullie overwogen om een kleine knoop in het powercord te maken en deze terug in te haken?

of andere mogelijkheid is, bij een dubbele powercord om de haak hier tussen te haken, de ene bar leent zich hier beter voor dan de andere.

Je kan dan restarten en gedepowered terug draggen. Het is natuurlijk niet ideaal, maar kan wel een hoop tijd schelen.

In dit geval neem ik aan dat de kiter alles al gereleased had en de lijnen verspagettiteerd waren.

Goeie verslag van Magic_E inderdaad. Er zijn een paar punten in de beschrijving die mij op het puntje van mijn stoel doen zitten van verbazing omdat ik het simpelweg niet kan geloven..

- combinatie van drank van de vorige avond, vermoeidheid en koud water (snelle verkramping).
- het ver uitvaren bij vermoeidheidsverschijnselen in deze omstandigheden.
- de self rescue procedure niet kennen.

Zelf ben ik zaterdag namelijk niet gaan varen juist omdat ik vrijdagavond ook een paar biertjes ophad en ik zaterdag daardoor ook moe was en het mede daardoor ook eigenlijk een beetje te koud vond (noorderwind is meestal koud) om te gaan varen. Maar goed, dit bewijst het maar weer.. Als het niet goed aanvoelt (moe, brak, koud enz.) doe het niet. Ik zeg niet dat ik het zelf nooit gedaan heb of nooit zal doen, tuurlijk ik heb ook weleens gedaan alleen probeer ik wel over de consequenties te denken en waren de temperaturen ook een stuk aangenamer.

Maar dat iemand de self rescue procedure kent? Dat snap ik echt niet. Hoe haal je het in je hoofd om het water op te gaan zonder dit of uberhaubt iets van overleven op zee te weten?? Mensen onderschatten de gevaren van de zee en het kitesurfen en nemen onnodige risico's op deze manier.

Zoals Martin404 schrijft, die gast had daar helemaal niks te zoeken. Ik weet toevallig via mijn werk wel iets van overleven op zee en belief me de zeewater temperatuur valt nu gelukkig mee en het dragen van een wetsuit of drookpak helpt hierbij ook tegen maar anders kan het in koude zeewater echt binnen een paar minuten voorbij zijn. De symptomen bij onderkoeling zijn heel verraderlijk bijdalende lichaamstemperatuur namelijk. Je verliest geleidelijk fysieke en mentale vermogens, waarbij de lichaam eerst alles aan doet om de normale warmte te behouden, rillen, sammentrekken van bloedvatten (en dus kramp inderdaad!!) maar uiteindelijk stopt dat en kunnen je ademhaling en hartslag gevaarlijk laag worden en zelfs stoppen. Dus wat als Magic_ ed of de windsurfer niet in de buurt waren? Ik vind het een goede actie van Magic_ed en iedereen die verder bij betrokken is geweest om die "Oetlul" te helpen. Sorry maar ik kan niet anders denken over de pechvogel in deze. Je speelt met je eigen leven en brengt daarbij ook nog anderen die waarschijnlijk wel alles in orde hebben onnodig in gevaar.

Anyway, een beetje kritiek mag er ook een beetje zijn vind ik hier. Dit soort incidenten moeten voorkomen worden en het begint bij jezelf. Kite surfen is en blijft een beetje een risico sport. Daarvoor is het belangrijk dat je spullen in orde zijn, je lichamelijk gezond is en in goede conditiue moet zijn, je weet wat te doen in geval nood en niet te vergeten wees bekend met de omstandigheden (niet alleen de spot waar de wind goed is maar ook temperatuur zeewater, weersvoorsverwachtingen noem maar op) waarin je gaat varen.

Het is goed dat we dit hier met elkaar kunnen delen en hopelijk wat van leren, het is ook goed dat er binnenkort de Kitesafely conferentie is in Noordwijk op 28 maart 2015 en hopelijk in de toekomst meer van dit soort dingen georganiseerd worden, zelf kan ik er niet bij zijn maar ik hoop de kiter in kwestie dus wel.

Misschien makkelijker om de rest v/d discussie voort te zetten in het nieuws-topic !

Nu worden er op 2 plekken nieuwe opmerkingen geplaatst.

@CORINGA : Wellicht kun je jouw opmerking ook even daarheen copy/pasten

Goeie actie Ed, goed bezig  

Dat is behoorlijk ver en als je dan dit krijg dan heb je een probleem. Ik zie wel meer kiters ver de zee opvaren waar eigenlijk niemand vaart. Waarom moet je in je eentje zo ver achterin varen ?? Als ik naar mezelf kijk hou ik voor mijzelf altijd een veiligheidsmarge in zodat ik bij eventuele problemen terug kan zwemmen, lukt trouwens niet altijd hoor

Ik denk wel het over grote deel van de kiters. Ik kan wel de theorie en heb daar menig filmpje over gezien maar in de praktijk niet dus.   

Het is gelukkig allemaal goed afgelopen en laten wij hier met zijn allen van leren  

Vanaf nu in het nieuwsitem verder!

http://hanglos.nl/news/322572/ijmuiden-reddings-actie.html