Kitesurfen is niet extreem moeilijk, maar het kost meer lesuren dan veel mensen verwachten. Nederlandse scholen rekenen 10 tot 17,5 uur voor een basiscursus, en het lastige zit niet in spierkracht maar in kitecontrole, de waterstart en daarna hoogte lopen. Met goede les, ondiep water en de juiste wind gaat het een stuk sneller.

In dit artikel lees je waar beginners op vastlopen, hoe lang het duurt en waarom de een sneller leert dan de ander. Voor de basis van de sport zelf: lees alles over kitesurfen.

Wat maakt kitesurfen lastig?

Kitesurfen is twee sporten tegelijk: een kite van 3 tot 20 vierkante meter vliegen aan lijnen van zo'n 20 tot 30 meter, en tegelijk op een board staan. Dat combineren is de grootste stap.

Kitecontrole

Je kite beweegt in het windvenster, een boog van 180 graden benedenwinds van je. Waar je hem in die boog stuurt, bepaalt hoeveel trek je krijgt. Daarom begint vrijwel elke cursus op het strand: kite opzetten, de veiligheidssystemen leren kennen en vliegen zonder board. Pas als je de kite blind op één plek kunt houden, heb je je handen en ogen vrij voor de rest.

Bodydraggen

Daarna ga je het water in zonder board en laat je je door de kite door het water trekken. Dat voelt als tussenstap, maar is belangrijk. Zo haal je straks je board terug als je hem kwijt bent. De NKV vindt upwind bodydraggen zelfs een voorwaarde om zelfstandig het water op te gaan.

De waterstart

Dit is het moment waar iedereen naar uitkijkt en waar de meeste frustratie zit. Je ligt in het water met het board aan je voeten, duikt de kite door het windvenster en laat je eruit trekken. Te weinig power en je zakt weg, te veel en je vliegt voorover. Het lukt meestal niet in één keer, en dat is normaal.

Hoogte lopen (upwind)

Je eerste meters varen gaan bijna altijd benedenwinds. Daarna moet je leren tegen de wind in te sturen, zodat je terugkomt waar je begon. Pas dan kun je echt zelfstandig kiten. Kitesurf Belgium zet dit in het laatste niveau van de basisopleiding, samen met de eerste bochten.

Zo ziet die opbouw eruit bij Kitesurf Belgium in Knokke-Heist:

Hoe lang duurt het om kitesurfen te leren?

Er is geen vaste norm, maar de scholen zitten dicht bij elkaar. Een overzicht van wat scholen zelf zeggen:

Kitesurf Belgium noemt verder dat de opleiding minimaal 2 tot 4 dagen beslaat. Let op het verschil tussen je eerste stukjes varen en echt zelfstandig kiten. Dat laatste betekent: zelf je kite opzetten en lanceren, hoogte lopen, terugkomen waar je vertrok en jezelf redden als het misgaat. Dat vraagt meestal meer uren op het water dan je eerste geslaagde waterstart.

Meer over de opbouw lees je in hoe lang duurt het om kitesurfen te leren. Een school in de buurt vind je op /scholen en de complete leerroute op kitesurfen leren.

Wie leert sneller?

Snelheid zit minder in talent dan in omstandigheden. Een paar factoren maken echt verschil.

• Ondiep, vlak water. Als je kunt staan, loop je na een val gewoon terug naar je board in plaats van te zwemmen. Volgens de NKV-spotlijst zijn er in Nederland 19 beginnersspots met ondiep water, zoals Brouwersdam, Workum, Mirns, Schellinkhout en Oostvoorne. Kijk op /spots.
• Kleine groepen of privéles. Bij Northwest Kiteboarding delen maximaal 2 leerlingen een kite, Kitesurfschool.nl werkt met groepjes van hooguit 3. Privéles geeft je eigen tempo en persoonlijke foutenanalyse.
• Geschikte wind. Scholen geven les tussen ongeveer 12 en 28 knopen. In de zomer is er minder wind: bij IJmuiden haalt in juli ongeveer de helft van de dagen een etmaalgemiddelde van minstens 12 knopen, in januari 68 procent. In de winter waait het dus vaker, maar het water is dan wel kouder: gemiddeld 6,9 graden in januari tegen 20,1 graden in juli.
• Lessen dicht op elkaar. Wie zijn cursus in een paar opeenvolgende dagen volgt, hoeft niet steeds opnieuw in te komen.
• Ervaring met een board. Wie al snowboardt, wakeboardt of surft, heeft vaak minder moeite met het boardgedeelte. Het vliegen van de kite moet je alsnog leren.

Leeftijd speelt ook mee, maar vooral aan de onderkant. Scholen hanteren minimumleeftijden van 8 tot 14 jaar en een minimumgewicht van 30 tot 40 kilo, omdat een te licht lichaam de trek van een kite niet goed opvangt. Of kitesurfen ook voor jou haalbaar is, lees je in kan iedereen leren kitesurfen.

Hoe fit moet je zijn?

Minder dan je denkt. De trek van de kite gaat via je trapeze naar je heupen, niet via je armen. Wie zijn armen gebruikt om de kite vast te houden, is snel kapot; dat is precies wat je in les afleert.

Wat wel helpt:

• Je comfortabel voelen in het water. Je valt veel, ligt regelmatig in de golven en moet kunnen zwemmen. Kitesurfen op Terschelling vraagt voor kinderen bijvoorbeeld zwemdiploma B.
• Een redelijke basisconditie. Een les duurt al gauw 2,5 tot 3,5 uur, en het water in en uit lopen met materiaal is vermoeiender dan het varen zelf.
• Sterke benen en romp. Die vangen de druk van het board en de kite op.

Je hoeft geen topsporter te zijn. Wel is het verstandig om fysieke beperkingen vooraf met je school te bespreken.

Kitesurfen vs wingfoilen en windsurfen

Een eerlijke vergelijking van de leercurve in uren tussen deze drie sporten hebben we in betrouwbare bronnen niet gevonden. Wat wel vaststaat:

Het grote verschil met wingfoilen: de wing hangt niet aan lijnen maar houd je in je handen. Dat voelt overzichtelijker, maar de foil vraagt veel balans. Volgens het Watersportverbond zijn balans op het board, de wing goed houden en stabiel blijven boven het water de grootste uitdagingen. Bij kitesurfen ligt de uitdaging juist in het vliegen van de kite op afstand. Welke sport makkelijker voelt, verschilt dus per persoon.

Veelgestelde vragen

Hoeveel lessen heb je nodig om te kitesurfen?

Scholen rekenen voor een basiscursus 10 tot 17,5 uur, meestal verdeeld over 4 tot 5 lessen of dagen. Volgens Kitesurf Belgium varen leerlingen gemiddeld na 3 à 4 lessen. Echt zelfstandig kiten vraagt meestal nog extra uren oefenen.

Wat is het moeilijkste aan kitesurfen leren?

Voor de meeste beginners is dat de waterstart, omdat je dan voor het eerst kite en board tegelijk moet beheersen. Daarna is hoogte lopen de stap waarop veel mensen een tijd blijven hangen. Wie zijn kitecontrole goed op orde heeft, komt sneller door beide fases.

Kun je kitesurfen leren in een weekend?

Je eerste meters varen kan in een weekend lukken als de wind meewerkt, maar zelfstandig kiten niet. Kitesurf Belgium noemt minimaal 2 tot 4 dagen voor de opleiding, en KiteMobile rekent 12,5 uur in vijf dagen tot je zelfstandig kunt kitesurfen.

Is kitesurfen moeilijker dan wingfoilen?

Dat is niet objectief vastgesteld. Voor wingfoilen noemt het Watersportverbond gemiddeld 5 à 6 lessen tot stabiel foilen; bij kitesurfen varen leerlingen volgens Kitesurf Belgium gemiddeld na 3 à 4 lessen. De moeilijkheid zit op een andere plek: bij kiten in de kitecontrole, bij wingen in de balans op de foil.

Moet je sterk zijn om te kitesurfen?

Nee. De kracht van de kite gaat via de trapeze naar je heupen, niet naar je armen. Je moet wel goed kunnen zwemmen, je op je gemak voelen in het water en een redelijke basisconditie hebben.