Klimaatverandering bedreigt beroemde surfgolven, van Engeland tot Australië

Een aantal van de beroemdste surfgolven ter wereld kan door klimaatverandering veranderen of zelfs verdwijnen. Dat concluderen onderzoekers uit de Verenigde Staten in het wetenschappelijke tijdschrift Climatic Change. Ze lieten lokale kenners 57 surfbreaks beoordelen in elf World Surfing Reserves, verspreid over acht landen: Portugal, Australië, Peru, Brazilië, de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, El Salvador en Costa Rica.

Bij een groot deel van die golven zien de onderzoekers een middelgroot of hoog risico. De grootste zorgen gaan over de veerkracht van de kustlijn, de gevoeligheid voor zeespiegelstijging en de samenstelling van de zeebodem.

Wie deed het onderzoek?

Het artikel heet "Globally significant surf breaks are vulnerable to climate change" en verscheen op 27 augustus 2026. Hoofdauteur is Dan Reineman, universitair hoofddocent aan California State University Channel Islands. Hij schreef het samen met Trent Hodges van de Save The Waves Coalition en Diego Sancho-Gallegos.

Save The Waves is de organisatie achter de World Surfing Reserves, een programma dat in 2009 begon. Een plek krijgt die status op aanvraag van lokale betrokkenen, op basis van de culturele, historische en natuurlijke betekenis voor het surfen. Inmiddels zijn het er veertien. Reservaten in Mexico en Chili vallen buiten de acht landen uit het onderzoek.

Hoe meet je of een golf kwetsbaar is?

De onderzoekers gebruikten SurfCAT, een vragenlijst die Reineman zelf ontwikkelde. Voluit heet die de Surf Break Vulnerability to Climate Change Assessment Tool. Per reservaat beoordeelde een team van lokale kenners de eigen golven. Volgens Save The Waves deden er ruim 190 mee.

De vragenlijst kijkt onder meer naar:

• hoe gevoelig een golf is voor de waterstand bij verschillende getijden;
• hoe afhankelijk de golf is van zandtransport langs de kust;
• of de kustlijn nog kan meebewegen, of vastligt door bebouwing en kustwerken;
• de swell-corridor, de route waarlangs de deining de break bereikt;
• of de golf al een plek heeft in plannen om de kust aan te passen aan klimaatverandering.

Achter die factoren zit een eenvoudig idee. Een goede surfgolf ontstaat door een precieze combinatie van de vorm van de zeebodem, de richting van de deining en het getij. Reineman noemt surfbreaks tegenover The Guardian unieke oceanografische verschijnselen, waarbij alles precies goed in elkaar moet passen. Juist daardoor zijn ze zo gevoelig.

Door de opwarming van de aarde stijgt de zeespiegel, waardoor sommige breaks simpelweg te diep komen te liggen. Ook veranderen regenpatronen, en die bepalen mee hoe zand en ander sediment zich langs de kust verplaatst. Dat kan het evenwicht verstoren waar een golf van afhangt.

Wat vonden ze?

De uitkomsten verschillen sterk per plek. Toch springen drie factoren eruit:

• 89 procent van de breaks loopt een middelgroot of hoog risico door de beperkte veerkracht van de kustlijn;
• 79 procent loopt dat risico door gevoeligheid voor zeespiegelstijging;
• 75 procent door de samenstelling van de zeebodem.

Een belangrijke les is dat natuurlijke kusten zich beter aanpassen. Een kust zonder harde constructies kan landinwaarts schuiven, en zand kan zich opnieuw verdelen. Zeeweringen, pieren en kribben maken stranden en golven volgens Reineman juist minder veerkrachtig. De auteurs concluderen dat zowel klimaatverandering als kustbeheer grote gevolgen kunnen hebben voor de toekomst van tientallen surfbreaks van wereldbelang.

Welke golven lopen het meeste risico?

Tot de golven met het hoogste risico horen:

• Croyde in North Devon, in het zuidwesten van Engeland, door veel surfers gezien als de beste beach break van het Verenigd Koninkrijk;
• de point breaks bij Noosa, aan de oostkust van Australië;
• Oriente Salvaje in El Salvador;
• riffen bij Santa Cruz in Californië, zoals Sewer Peak en Wind and Sea.

Voor die plekken gaat het om meer dan sport. Volgens Hodges brengt surfen in Santa Cruz zo'n 200 miljoen dollar per jaar op, en draait de economie in het oosten van El Salvador vrijwel volledig op surfen. Een eerder rapport van Save The Waves over Santa Cruz liet al zien dat alle breaks binnen dat reservaat zeer gevoelig zijn voor zeespiegelstijging.

Hodges ziet een veranderende golf ook als vroeg waarschuwingssignaal. Verandert de golf, dan verandert vaak ook het strand, en van het strand geniet iedereen, surfer of niet.

Wat betekent dit voor kiters?

Het onderzoek gaat over surfgolven, maar wavekiten draait om precies dezelfde dingen: een golf die breekt op een zandbank, rif of point, bij het juiste tij en de juiste deining. De factoren uit SurfCAT bepalen dus ook of er voor kiters een rijdbare golf staat. Wie op kitereis gaat naar een van deze regio's, rijdt op golven die volgens hun eigen lokale kenners kwetsbaar zijn.

De onderzoekers zien ook oplossingen. Sommige landen en steden beschermen surfgolven al in hun regels. De Gold Coast in Australië heeft surfbescherming opgenomen in het ruimtelijk beleid, Nieuw-Zeeland wijst breaks van nationaal belang aan, en Peru beschermt geregistreerde golven met een eigen wet, de Ley de rompientes.

En de Noordzee?

Nederland en België komen in het onderzoek niet voor. Aan de Noordzee ligt geen World Surfing Reserve, en de studie zegt dus niets over spots als Scheveningen, Wijk aan Zee, IJmuiden, Domburg of De Panne. Of golven hier op dezelfde manier veranderen, is met deze methode niet onderzocht.

Wel verwachten de onderzoekers vergelijkbare risico's bij andere surfbreaks, ook van regionaal en lokaal belang. Ze roepen lokale surfers op om hun eigen golven met dezelfde vragen te beoordelen en de uitkomsten te delen met wie de kust beheert. Die vragen zijn herkenbaar voor iedere wavekiter aan de Noordzee: bij welk tij werkt je spot, ligt de golf op een zandbank die verschuift, en staat er een pier, strekdam of zeewering vlakbij?

Op de spotpagina's van Scheveningen, IJmuiden en Domburg lees je wat er over het water op die plekken bekend is, met de actuele wind erbij. Zoek je een overzicht van de kust, kijk dan bij de 10 beste kitespots van Nederland of plan een kite-roadtrip langs de Nederlandse kust.