Te hard om te kiten? Wind-grenzen per niveau

Niet alle wind die kit-baar is, is voor jou kit-baar. Een 8 Beaufort op de Brouwersdam is een toptijd voor een ervaren kiter en een uitnodiging tot de spoedeisende hulp voor iemand die net zelfstandig vaart. De kunst is om eerlijk te zijn over je niveau en je grens te kennen voordat je op het strand staat.

De windschalen kort: knopen, Beaufort, m/s#

Voor kitesurfen praten we in knopen. De omrekening grofweg:

1 Bft = ongeveer 1-3 knopen (windstil)
3 Bft = 7-10 knopen (te zacht)
4 Bft = 11-16 knopen (zacht, grote kite)
5 Bft = 17-21 knopen (ideaal)
6 Bft = 22-27 knopen (stevig)
7 Bft = 28-33 knopen (hard)
8 Bft = 34-40 knopen (storm)
9 Bft = 41-47 knopen (zware storm; niet)

Forecasts geven vaak m/s. Vermenigvuldig met 2 voor knopen (ruim genoeg).

Per niveau: de eerlijke grenzen#

Cursist (eerste 9 uur les)#

Let op je instructeur, hij kent de spot en jouw niveau. Maar realistisch wordt er voor cursisten gevaren bij 12-18 knopen, met grotere kites. Boven de 20 stoppen veel scholen de beginnersles, omdat de leercurve dan stagneert (te veel power om te oefenen). Onder de 10 ben je te kort op het water voor leereffect.

Windstille dag plus volle cursusdag: niet doorzetten. Goede scholen verzetten de les.

Net zelfstandig (15-30 uur ervaring)#

Je kunt heen en weer varen maar nog niet altijd upwind. Range:

Onder 12 knopen: blijf op de kant, geen lol
12-14 knopen: 14m kite, voor lichtere kiters magertjes maar leerzaam
14-20 knopen: ideaal, 12m of 10m
20-22 knopen: leerzaam met 9m, je leert om-power te verwerken
22+ knopen: nee. Je hebt nog niet de reflexen om de kite te de-poweren als hij plotseling trekt

Vlagerigheid (het verschil tussen rust- en vlaagwind) is voor dit niveau het echte probleem. Een dag met 14-22 knopen variabel is moeilijker dan een dag van constante 25.

Beginnend gevorderd (40-80 uur, eind seizoen 1)#

Je vaart upwind, je doet basis-stops, je probeert kleine sprongen. Range:

10-12 knopen: alleen op grote kite (14m) als je onder 75 kg weegt
12-25 knopen: comfortabele range
25-28 knopen: kan, maar alleen als je 7m of 8m hebt en de spot kent. Bij twijfel niet.
28+ knopen: blijven thuis tenzij je echt geen risico's neemt en de spot zonder objecten is

Gevorderd (150+ uur, seizoen 2+)#

Je vaart bij vrijwel elke wind, maar je weet ook wanneer je nee zegt. Range:

10-30 knopen: kit alle. Op de juiste spot en kitemaat
30-35 knopen: voor wie de skill en de gear heeft, prima. Kleine kite (5-7m), strakke uitvoering, vooraf escape-routes inplannen
35+ knopen: alleen kiters die het zoeken, op specifieke spots, met buddy-systeem. Niet 'gewoon een sessie'

Belangrijker dan de gemiddelde wind: vlagerigheid#

Forecasts geven 'gemiddelde wind 18 knopen' maar de werkelijkheid kan zijn: 12 minimum, 26 vlaag. Je kit op de vlagen, niet op het gemiddelde. Een dag van 12-26 is gevaarlijker dan een dag van constante 22.

Vuistregel: pak de maximale vlaag uit de forecast en kies daarop je kitemaat. Dan ben je bij minimum onderpowered (oncomfortabel) maar bij maximum niet over (gevaarlijk).

Vlagerigheid hoger dan 30% van het gemiddelde (bijv. 18 gemiddeld, 24+ vlaag): wees extra voorzichtig.

Windrichting: even belangrijk als wind-kracht#

Aflandig (vanaf land naar zee): de gevaarlijkste richting. Als je een lijnbreuk hebt of moet zwemmen, drijf je de zee op. Voor onervaren kiters: niet aan beginnen.
Onlandig (van zee naar land): veiligst voor alle niveaus, want bij problemen drijf je naar de kant
Sidshore (parallel aan kust): oke, mits niet een richting waar je niet meer kunt aanlanden
Sideoff (sideshore met aflandige component): voorzichtig, gedraagt zich wisselend

In Nederland is west-noordwest klassiek onlandig op de Hollandse kust en zuid-zuidwest vaak afflandig op IJsselmeer-spots. Check altijd de specifieke spot.

Waarschuwingssignalen die geen forecast geeft#

Donkere wolken bovenwinds: een buurt-bui in aantocht kan de wind in 10 minuten verdubbelen. Bij donkere lucht: aanlanden voor hij komt.
Snelle dalende luchtdruk: voorspelt instabiel weer
Onweer in de regio: kitesurfen plus bliksem is geen optie. Bij donderslag, ook in de verte: aan de kant. Lijnen geleiden uitstekend.
Plotselinge stilte na harde wind: vaak voorbode van windrichting-omslag of een front
Andere kiters die opgeruimd aanlanden zonder dat het laat is: als 5 ervaren kiters tegelijk aan land komen op een ogenschijnlijk goede dag, is er iets aan de hand. Vraag.

Mentaal: 'thuisblijven' is een kunst#

De sportiefste reactie die een kiter ooit ontwikkelt is om bij twijfel niet te gaan. De meeste ongevallen overkomen mensen die wisten dat ze op de grens zaten en het toch deden 'omdat ze zo waren opgeleefd'.

Vuistregels die helpen:

Als de wind 5 knopen boven je grens zit, zit je op je grens, niet eronder
Een rare bui-onderbreking in een verder mooie dag: niet beginnen, je vrouw of vriend wacht thuis ook
Je hoofd zegt 'mwah'? Het hoofd zit zelden volledig fout. Luister.
Een gemist sessie maakt geen seizoen kapot; een ongeluk wel

Specifiek voor Nederland: februari-maart-stormen#

Nederland heeft een kit-bare voor- en naseizoen-window waarin krachtige depressies passeren. Wind van 30-45 knopen is dan niet uitzonderlijk. Wie in deze periode op het water gaat zonder ervaring, gaat fout. Een echte storm is mooi om te zien, niet om in te kiten als je niet 200+ uur ervaring hebt en niet weet wat je doet.

Doe dit jaar de kalibratie: kit een paar maal op verschillende windkrachten, noteer je beleving (overpowered? perfect? underpowered?), en bouw zo je eigen tabel van 'mijn comfortzone'. Volgend seizoen weet je in een blik op windguru of het jouw dag is.