Je kunt kitesurfen vanaf ongeveer 12 knopen wind, dat is windkracht 4 (matig) op de schaal van Beaufort. Kitescholen in Nederland en België geven les tussen 12 en 28 knopen; ervaren riders gaan met een grote kite of een foil ook bij minder wind het water op en met een kleine kite bij meer. Hoeveel wind jij nodig hebt hangt af van je gewicht, je kitemaat, je board en je niveau.
Ben je nieuw in de sport, lees dan eerst wat kitesurfen precies inhoudt en hoe je het veilig leert bij een school. Hieronder lees je wat windkracht betekent in knopen, welke kitemaat bij welke wind past en waarom de windrichting minstens zo belangrijk is als de windkracht.
Windkracht omrekenen: Beaufort, knopen, km per uur en m per seconde
Weerberichten geven wind in Beaufort, windapps vaak in knopen. Kiters rekenen bijna altijd in knopen; één knoop is 1,852 kilometer per uur. Dit zijn de klassen met de KNMI-benamingen:
| Beaufort | KNMI-benaming | Knopen | Km per uur | M per seconde |
|---|---|---|---|---|
| 2 | zwak | 4 tot 6 | 6 tot 11 | 1,6 tot 3,3 |
| 3 | vrij matig | 7 tot 10 | 12 tot 19 | 3,4 tot 5,4 |
| 4 | matig | 11 tot 16 | 20 tot 28 | 5,5 tot 7,9 |
| 5 | vrij krachtig | 17 tot 21 | 29 tot 38 | 8,0 tot 10,7 |
| 6 | krachtig | 22 tot 27 | 39 tot 49 | 10,8 tot 13,8 |
| 7 | hard | 28 tot 33 | 50 tot 61 | 13,9 tot 17,1 |
| 8 | stormachtig | 34 tot 40 | 62 tot 74 | 17,2 tot 20,7 |
Het lesbereik van de scholen loopt dus van windkracht 4 tot het begin van windkracht 7.
Vanaf hoeveel knopen kun je kitesurfen?
De ondergrens ligt voor de meeste mensen rond 12 knopen. Dat is ook precies waar de scholen beginnen: Kitesurfschool.nl in Scheveningen en Kijkduin geeft les bij minimaal 12 en maximaal 28 knopen, en alleen bij aanlandige wind. Kitesurf Belgium in Knokke-Heist annuleert lessen onder 12 en boven 27 knopen.
De Duitse Wikipedia noemt 10 tot 35 knopen als bruikbaar windbereik, de Engelse tot 33 knopen voor ervaren riders. Die uiteinden zijn voor mensen met veel ervaring en het juiste materiaal.
Onder 12 knopen heb je een grote kite, een groot board en goede techniek nodig. Valt de wind weg terwijl je ver uit de kant ligt, dan moet je kunnen zelfredden.
Welke kitemaat past bij welke wind?
Een kleine kite gebruik je bij harde wind of als je licht bent, een grote bij weinig wind of als je zwaarder bent. Kites lopen ongeveer van 3 vierkante meter (harde wind, of lichte personen vanaf ongeveer 30 kilo) tot 20 vierkante meter (weinig wind). Een vaste formule die gewicht, wind en kitemaat aan elkaar koppelt bestaat niet; de tabel hieronder uit het Hanglos-artikel over kitemaat is een vuistregel voor een twintip en freeride.
| Wind | 60 kg | 70 kg | 80 kg | 90 kg | 100 kg |
|---|---|---|---|---|---|
| 12 knopen | 11 m | 13 m | 14 m | 15 m | 17 m |
| 15 knopen | 9 m | 10 m | 12 m | 13 m | 14 m |
| 18 knopen | 7 m | 9 m | 10 m | 11 m | 12 m |
| 22 knopen | 6 m | 7 m | 8 m | 9 m | 10 m |
| 26 knopen | 5 m | 6 m | 7 m | 7 m | 8 m |
Een paar kanttekeningen. Een groter of directional board, een foil of veel ervaring verschuiven de tabel. Kites van verschillende merken en types trekken niet even hard bij dezelfde maat. En de getallen in de tabel gaan over gemiddelde wind; voor vlagen lees je hieronder meer.
Gemiddelde wind en vlagen
Een verwachting als "18 tot 23 knopen" geeft volgens de NKV de gemiddelde wind en de vlagen. Het advies van de vereniging is om je kitemaat te kiezen op de bovenkant van de voorspelling. Wie zijn kite kiest op het gemiddelde, hangt in elke vlaag aan een kite die te groot is.
De NKV raadt ook aan meerdere bronnen te raadplegen, zoals Windfinder, Windguru, Windy en het KNMI, en op de spot naar windmeters en webcams te kijken. Een groot verschil tussen gemiddelde wind en vlagen betekent onrustige wind en een kite die wisselend trekt. Zie je een buienwolk (cumulonimbus) aankomen, dan is het advies van de NKV om je kite te landen en te wachten.
De windrichting telt net zo zwaar als de windkracht
Met 18 knopen kan het een prima kitedag zijn of een gevaarlijke, afhankelijk van waar de wind vandaan komt ten opzichte van het strand.
- Schuin aanlandig (side-onshore): volgens de NKV de veiligste richting. Je vaart schuin van het strand weg en komt bij problemen vanzelf terug.
- Aanlandig (onshore): je wordt richting strand geduwd. Je moet hoogte kunnen lopen om van de kant weg te komen.
- Sideshore: wind parallel aan de kust. Volgens de NKV alleen voor ervaren kiters die hoogte kunnen lopen.
- Aflandig en schuin aflandig (offshore en side-offshore): de NKV noemt dit "in 99% van de gevallen een echte NO-GO". Bij materiaalpech, wegvallende wind of een blessure kom je niet terug naar de kant.
Aan de Noord-Hollandse kust speelt ook het getij mee. Volgens de NKV geeft vloed met noordenwind en eb met zuidenwind meer druk in je kite, omdat de stroming dan tegen de wind in loopt. In België toont de Safe Kiting-pagina van het Meetnet Vlaamse Banken de gemiddelde wind en richting voor Nieuwpoort, Oostende, Blankenberge en Zeebrugge. Welke richting op welke spot werkt, lees je per spot op de spotpagina's.
Weinig wind: foilen
Onder de 12 knopen ligt het terrein van de foilers. Een foil tilt je board boven het water uit, waardoor je veel minder weerstand hebt en met minder wind vooruit komt. Voor wingfoilen noemen het Watersportverbond en Wikipedia ongeveer 8 knopen als ondergrens. Ook kiters stappen bij lichte wind steeds vaker over op een foilboard; op de Brouwersdam is er zelfs een aparte instapzone voor kitefoilers, waar twintips niet mogen komen. Foilen is wel een vaardigheid op zich, die je het best met les leert.
Wanneer is het te hard?
Boven 27 of 28 knopen stoppen de scholen met lesgeven. Dat valt samen met het begin van windkracht 7, in KNMI-termen "hard". Waar jouw eigen grens ligt hangt af van je niveau, je kleinste kite, de spot en de windrichting. Daarover gaat het artikel windgrenzen per niveau: wanneer blijf je thuis.
Harde wind brengt meer golven, sterkere vlagen en minder ruimte voor fouten. Volgens onderzoek is vaardigheid de belangrijkste risicofactor voor blessures, dus wie nog maar kort zelfstandig vaart, heeft de meeste baat bij een ruime marge.
Hoeveel wind waait er in Nederland?
Aan de kust waait het in de winter het meest. Volgens een eigen berekening van Hanglos op KNMI-daggegevens over 1991 tot en met 2020 haalt op de pier van IJmuiden 68 tot 69 procent van de dagen in december en januari een etmaalgemiddelde van minstens 12 knopen, tegen 50 tot 51 procent in juli en augustus. Meer daarover in kitesurfen in de winter.
Live de wind checken
Op de kiteweerpagina van Hanglos zie je actuele wind en verwachtingen voor de spots in Nederland en België. Combineer dat met een windmeter op de spot, kijk naar de vlagen en naar de richting, en kies je kitemaat op de bovenkant van de voorspelling. Twijfel je, vraag het dan aan een kiteschool in de buurt.
Veelgestelde vragen
Hoeveel knopen is windkracht 4?
Windkracht 4 heet bij het KNMI "matig" en loopt van 11 tot 16 knopen, oftewel 20 tot 28 kilometer per uur. Dat is het bereik waarin de meeste kitescholen beginnen met lesgeven. Met een grote kite kun je bij windkracht 4 al goed varen.
Kun je kitesurfen bij 10 knopen?
Met een grote kite, een groot board en goede techniek kan het, maar het is lastig en niet geschikt om te leren. Scholen in Nederland en België beginnen bij 12 knopen. Bij weinig wind is foilen vaak de betere keuze.
Bij hoeveel wind gaan kitelessen niet door?
Kitesurfschool.nl geeft les tussen 12 en 28 knopen en alleen bij aanlandige wind. Kitesurf Belgium annuleert onder 12 en boven 27 knopen. Ook bij aflandige wind of onweer gaat een les meestal niet door.
Welke kitemaat heb ik nodig bij 15 knopen?
Volgens de Hanglos-vuistregel voor een twintip is dat ongeveer 9 meter bij 60 kilo, 12 meter bij 80 kilo en 14 meter bij 100 kilo. Kies op de bovenkant van de voorspelling, dus kijk ook naar de vlagen. Merk, type kite en board maken verschil.
Is aflandige wind gevaarlijk?
Ja. De NKV noemt aflandige en schuin aflandige wind in bijna alle gevallen ongeschikt, omdat je bij pech of wegvallende wind niet terug naar de kant komt. Schuin aanlandige wind is volgens de NKV de veiligste richting.
